Κάθε φορά που βρισκόμαστε μπροστά σε μια αξιόλογη δουλειά κάποιου, άγνωστου σε μας, καλλιτέχνη είναι σαν να συμβαίνει μια μικρή αποκάλυψη. Και ακόμη περισσότερο όταν διαπιστώνουμε ότι ο καλλιτέχνης αυτός έχει ήδη στο ενεργητικό του και άλλο έργο που αξίζει επίσης να αναζητήσουμε.
Κάτι τέτοιο γίνεται και με την μπασίστρια Ilaria Capalbo, που γεννήθηκε στη Νάπολη, σπούδασε στο κονσερβατόριο του Σαλέρνο και συνέχισε τις σπουδές της στο Royal College of Music της Στοκχόλμης. Εδώ και μερικά χρόνια έχει κάνει βάση της τη Στοκχόλμη, όπου κυκλοφόρησε το πρώτο της άλμπουμ “Karthago” το 2022, συμμετέχοντας παράλληλα σε αρκετές ακόμη ηχογραφήσεις.
Στο νέο της άλμπουμ, που έχει τον τίτλο “The brightest sun” (Bluenord records), έχει κρατήσει όλο το line-up του πρώτου, δηλαδή τον Thomas Backman (άλτο σαξόφωνο και μπάσο κλαρινέτο), τον Fredrik Nordström (τενόρο σαξόφωνο) και τον Ανδρέα Χουρδάκη (κιθάρα), με μόνη αλλαγή τον Henrik Jäderberg (ντραμς). Πηγή έμπνευσης και κεντρικός άξονας για τις επτά συνθέσεις του άλμπουμ, που όλες έχουν γραφτεί από την μπασίστρια (πλην μιας που μοιράζεται με τον Nordström και τον Χουρδάκη) είναι οι πρώτες της εμπειρίες από τη μητρότητα και οι αλλαγές που ήλθαν στην προσωπική και τη δημιουργική της πορεία. Με αυτόν τον τρόπο θέτει έμμεσα και το ζήτημα του τι σημαίνει στις μέρες μας για μια δημιουργό να βρίσκει τον δρόμο της επωμιζόμενη τους ταυτόχρονους ρόλους της μουσικού, συνθέτριας, γυναίκας – ηγέτη γκρουπ και μητέρας. Κοινό στοιχείο όλων των κομματιών είναι η αλληλοτροφοδότηση των επιρροών της Capalbo από τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό, το ροκ και την κινηματογραφική μουσική.
Το επιβλητικό “Arrival” μας εισάγει κινηματογραφικά σε αυτό το κόνσεπτ αναγγέλλοντας την άφιξη με ένα εφέ που μοιάζει με τον ήχο μηχανής ελικοπτέρου. Στο ξεκίνημά του θυμίζει έντονα σε ύφος το “Lonely woman” του Ornette Coleman, ενώ στην κιθαριστική δουλειά του Χουρδάκη ακούμε ανατολίτικες κλίμακες αλλά και αρκετές δόσεις από Bill Frisell. Στη συνέχεια η Capalbo χρησιμοποιώντας από τη μια τα βαθιά ηχοχρώματα του μπάσου κλαρινέτου δίπλα στις δικές της μπασογραμμές και από την άλλη την εκρηκτικότητα που έχει το τενόρο του Nordström, δημιουργεί ένα πλαίσιο με συνεχείς εναλλαγές, κορυφώσεις και διαρκή αυτοσχεδιαστική εξέλιξη. Το κομμάτι αυτό καθορίζει και το όλο ύφος του άλμπουμ που έχει ως πιο έντονο χαρακτηριστικό του τη βαθιά συναισθηματική προσέγγιση της Capalbo που αποφεύγει τα φορτωμένα παιξίματα, δίνει στη μουσική χώρο να αναπνεύσει και αφήνει τις αισθήσεις να θυμηθούν και να κινηθούν ανάμεσα στη γαλήνη, την ένταση και το πάθος. Το Cosmos/Earth φέρνει τις πιο λυρικές στιγμές του άλμπουμ, με δυνατές κορυφώσεις και εξαιρετική κιθαριστική δουλειά από τον Χουρδάκη. Το “Two Visions”, η μοναδική συλλογική σύνθεση, και στη συνέχεια το “Ode”, που εξελίσσονται μέσα από την ελεύθερη συνομιλία μεταξύ των οργάνων, είναι και τα πιο ανοιχτά αυτοσχεδιαστικά κομμάτια του δίσκου. Ένας δίσκος και μια καλλιτέχνιδα που αξίζει πραγματικά να ανακαλύψουμε.
Whenever we encounter a remarkable body of work by an artist previously unknown to us, it feels like a small revelation. This is especially true when we discover that the artist has already produced other work worth seeking out.
Such is the case with bassist Ilaria Capalbo, who was born in Naples, studied at the Salerno Conservatory, and continued her education at the Royal College of Music in Stockholm. For the past few years, she has been based in Stockholm, where she released her debut album, Karthago, in 2022, while also participating in several other recordings.
For her new album, titled The Brightest Sun (Bluenord Records), she has retained the entire lineup from her debut—Thomas Backman (alto saxophone and bass clarinet), Fredrik Nordström (tenor saxophone), and Andreas Hourdakis (guitar)—with the sole addition of Henrik Jäderberg on drums. The primary inspiration and central theme for the album’s seven compositions—all penned by the bassist (with one co-written alongside Nordström and Hourdakis)—stem from her initial experiences with motherhood and the subsequent shifts in her personal and creative journey. In doing so, she implicitly explores what it means for a contemporary female artist to forge her own path while balancing the multifaceted roles of musician, composer, bandleader, and mother. A common thread running through all the tracks is the interplay of Capalbo’s diverse influences: free improvisation, rock, and cinematic music.
The imposing opening track, “Arrival,” introduces this concept in a cinematic fashion, signaling an arrival with a sound effect reminiscent of a helicopter engine. Its opening evokes the style of Ornette Coleman’s “Lonely Woman,” while Hourdakis’s guitar work incorporates Eastern-inflected scales alongside distinct echoes of Bill Frisell. Subsequently, by utilizing the deep timbres of the bass clarinet alongside her own bass lines—while also incorporating the explosive energy of Nordström’s tenor saxophone—Capalbo constructs a framework defined by constant shifts, climaxes, and an ongoing improvisational evolution. This track sets the tone for the entire album, which is most notably characterized by Capalbo’s deeply emotional approach; she eschews cluttered playing, allowing the music room to breathe and inviting the senses to wander—recalling and traversing the spectrum between serenity, intensity, and passion. "Cosmos/Earth" features some of the album’s most lyrical moments, marked by powerful climaxes and exceptional guitar work from Hourdakis. "Two Visions"—the only collective composition—followed by "Ode," both unfold through a free-flowing dialogue between the instruments, standing as the record’s most open, improvisational pieces. This is an album—and an artist—truly worth discovering.
— Vangelis Aragiannis
